۰
چهارشنبه ۲۸ آبان ۱۳۹۹ ساعت ۱۶:۲۲
یک منتقد سینما:

جشنواره سینماحقیقت نگاه مردم را به سینمای مستند عوض کرد

شاهین شجری‌کهن نویسنده و منتقد سینما معتقد است که جشنواره سینماحقیقت نگاه مردم را به سینمای مستند عوض کرد.
جشنواره سینماحقیقت نگاه مردم را به سینمای مستند عوض کرد
این نویسنده‌ی مجله فیلم درباره‌ی برگزاری آنلاین چهاردهمین دوره جشنواره «سینماحقیقت» به همشهری آنلاین گفت: برگزاری آنلاین جشنواره اتفاقی ضروری است. در این دوره جشنواره‌های بزرگ جهان بصورت آنلاین برگزار می‌شوند. بسیاری از گردهمایی‌ها، ورک‌شاپ‌ها و کلاس‌های درس در دنیا به همین روال برگزار می‌شوند، اما موضوع این است که تا چه اندازه نظم و کیفیت برگزاری این شکل جدید قابل قبول و قانع‌کننده است. مسائلی مثل اینترنت و برنامه‌ریزی هر دو در ایران ضعیف هستند.
شجری‌‌کهن در ادامه بیان کرد: در ماه‌های گذشته بسیاری از جشنواره‌ها و رویدادهای هنری و سینمایی بصورت آنلاین برگزار شدند و در واقع شروع‌کننده یک حرکت جدید بودند، بنابراین می‌توان از تجربه آنها استفاده فراوان کرد. برگزارکنندگان مجبور به آزمون و خطای مجدد نیستند. طبیعتاً با توجه به اشتیاقی که در حوزه سینمای مستند وجود دارد، بسیاری از مستندبازان و فیلمسازان جوان، کسانی هستند که مخاطبان حرفه‌ای این سینما محسوب می‌شوند. اکثر این افراد اغلب جوانان یا کسانی هستند که از لحاظ فهم تکنولوژی سطح قابل قبولی دارند و با ارتباط مجازی با جشنواره و شرکت در آن مشکلی نخواهند داشت و بقیه ماجرا را باید به برگزارکنندگان سپرد.
او گفت: سینمای مستند در ایران ماهیتی فراگیر دارد. ما جزو کشورهایی هستیم که فرهنگ سینمای مستند در آن بسیار گسترده است. گروه‌های حرفه‌ای، نیمه‌حرفه‌ای، آماتور، دانشجویی، تفننی و غیره در انواع مختلف افراد با کمترین امکانات در سینمای مستند مشغول به فعالیت هستند. تصور می‌کنم جشنواره تخصصی بصورت آنلاین یا حضوری برای تبادل‌نظر و همسان کردن ذهنیت‌های افراد مختلفی که در این حوزه کار می‌کنند لازم است. به همین دلیل سینماحقیقت مانند برخی از جشنواره‌های ما فرمالیته نیست. فیلمسازان در این جشنواره هماوردان و همکاران خود را می‌شناسند و متوجه می‌شوند چه تکنیک‌های جدیدی تثبیت و ابداع شده است؛ پی‌می‌برند چه سوژ‌ه‌ها و چه و موضوعاتی پُرکاربرد و بکر هستند و چطور باید فعالیت‌شان را برای ماه‌ها و سال‌های بعد تنظیم کنند. به همین علت  این اتفاق بسیار مهمی است.
نویسنده رمان «اگر باران دریا بود» به ویژگی‌های دیگری از جشنواره «سینماحقیقت» اشاره کرد و گفت: مستند بسیار مهم است به این دلیل که واقعیت‌های زمانه، حال و هوای دوران، سبک زندگی مردم و رویدادها را ثبت می‌کند و یک تصویر واقعی برای آیندگان به جا می‌گذارد، ضمن این که هم‌زمان روی نحوه تفکر، قضاوت و سلیقه مردم و مخاطبان هم عصرخود تاثیر می‌گذارد. در کشور ما فراز و نشیب در سینمای مستند بسیار بوده است. دوره‌هایی چندین متولی در آن کار می‌کردند، بودجه تزریق می‌کردند، شبکه مستند و مرکز گسترش بسیار پرکار بودند، شبکه‌های نیمه خصوصی و موسسات متعدد، گروه هنروتجربه، اکران بلند داشت و موج ایجاد می‌کرد و دوره‌هایی هم افول کرد، اما نکته اینجاست سینمای مستند ایران حتی فراتر از سینمای داستانی در آینده مورد ارجاع خواهد بود.
شجری‌کهن ادامه داد: فیلم‌های امروز با هر کیفیتی که مشاهده می‌کنیم اسناد بصری و تصویر ثبت شده زمانه هستند و وقتی ارزش‌های هنری مانند ایجاز، جاذبه، تکنیک و غیره به آنها اضافه می‌شود، می‌بینیم با یک پکیج سر وکار داریم که قرار نیست مثل بعضی از شاخه‌های سینمای داستانی و تجاری مصرف و فراموش شوند. شما کمتر فیلمی را سراغ دارید که به عنوان مثال در ۲۰ سال حیات آن تداوم داشته باشد و در اذهان باقی بماند، اما در سینمای مستند بسیاری اوقات مستندهایی داریم که درباره موضوع و زمینه خود آن‌قدر مهم هستند که تا دهه‌ها بعد مرور و بازخوانی می‌شوند و به سمت آنها بازگشت داریم و این نشان می‌دهد که یک اثر مهم تصویری در حال خلق شدن است که باید برای آن فضا ایجاد کرد تا علاوه بر  انتقال اطلاعات و ثبت وقایع، در دوران خود و در زمان ساخته شدن مخاطب خود را پیدا کند و اثرگذاری بیشتری داشته باشد.
منتقد ماهنامه «فیلم» افزود: اگرچه تلویزیون گاهی مستند پخش می‌کند اما تلویزیون رویکرد محافظه‌کارانه دارد و بیشتر به تکرار و مستندهایی که شاید کمی خنثی هستند علاقه دارد. این باعث می‌شود دامنه نفوذ آثار کم شود، اما فراموش نکنید در همین چند سال ذهنیت عمومی نسبت به سینمای مستند تغییر پیدا کرده و یکی از دلایل آن جشنواره «سینماحقیقت» است که به جامعه آموزش غیر مستقیم داد که سینمای مستند فقط راز بقا و مستندهای جانوری و حیات وحش نیست.
*مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی سازمان امور سینمایی کشور، چهاردهمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم مستند ایران «سینماحقیقت» را به دبیری محمد حمیدی مقدم، در آذرمـاه 1399 و با توجه به شیوع جهانی بیماری کووید 19 بصورت مجازی و نمایش برخط (آنلاین) برگزار خواهد کرد.
 
کد مطلب: 7631
نام شما

آدرس ايميل شما
نظر شما *